مقالات

آشنایی با نحوه عملکرد پمپ دنده ای

آشنایی با نحوه عملکرد پمپ دنده ای
پمپ ها از تجهیزات پرکاربرد صنعتی هستند، که برای انتقال انواع سیالات با ویسکوزیته مختلف و با دبی و فشار متفاوت مورد استفاده قرار می گیرند. یکی از پرکاربردترین پمپ های صنعتی، پمپ دنده ای است. عملکرد پمپ دنده ای برحسب مکانیزم حرکت چرخ دنده ها در آن است. پمپ دنده ای به انواع خارجی، داخلی و اسکرو تقسیم می شوند. به منظور کسب اطلاعات بیشتر در خصوص عملکرد پمپ دنده ای تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.

پمپ های دنده ای از چه قطعاتی ساخته می شوند؟

به منظور شناخت عملکرد پمپ دنده ای بهتر است با مورد استفاده و قطعات تشکیل دهنده این پمپ آشنا شویم. پمپ دنده ای یا غلیظ کش یا Gear Pump با استفاده از مجموعه ای از قطعات و چرخ دنده ها جهت ایجاد فشار و دبی مشخصی از سیال با تلرانس پایین (کمتر از 1 درصد) مورد استفاده قرار می گیرد. در پمپ های دنده ای دبی و نوسان فشار سیال خروجی پایین است. از مهمترین قطعات تشکیل دهنده پمپ دنده ای عبارتند از:

  • چرخ دنده محرک: این چرخ دنده به شفت اصلی پمپ متصل است.
  • چرخ دنده هرزگرد: این چرخ دنده بواسطه چرخ دنده محرک دوران می کند.
  • محفظه: هر دو چرخ دنده محرک و هرزگرد داخل محفظه قرار می گیرند.
  • ورودی پمپ: محل ورود سیال به پمپ است.
  • خروجی پمپ: محل خروج سیال به پمپ است.
  • شفت محرک اصلی: این شفت توان را از الکتروموتور به چرخ دنده محرک منتقل می کند.
  • شیر اطمینان: این شیر در مسیر خروجی پمپ قرار می گیرد و در با فشار بیش از اندازه وارد مدار شده و از آسیب به پمپ جلوگیری می کند.

پمپ های دنده ای خود به سه نوع پمپ دنده ای خارجی، داخلی و ژیراتور یا اسکرو یا پیچی تقسیم می شوند. طرح پمپ در انواع مختلف آن متفاوت است و طرح خاص هر پمپ دنده ای سبب می گردد تا هرکدام از این پمپ ها کاربرد خاصی داشته باشند.

 

قطعات پمپ های دنده ای


نحوه عملکرد پمپ دنده ای خارجی

عملکرد پمپ دنده ای خارجی به این صورت است که دو چرخ دنده مشابه وجود دارد که یکی محرک و دیگری هرزگرد است. سیال پس از ورود از ورودی پمپ از کنار دنده ها عبور کرده و سبب افزایش فشار سیال می شود و از این طریق سیال با فشار و دبی بیشتری پمپ می شود. پمپ دنده ای خارجی عملکردی مشابه پمپ دنده ای داخلی دارد و قادر است تا سیال با دبی بالاتری را انتقال دهد. جهت انتقال انواع روغن، مواد شیمیایی، مواد خورنده، افزودنی های شیمیایی، محلول ها، الکل ها و … از این پمپ استفاده می شود.

نحوه عملکرد پمپ دنده ای داخلی

در پمپ دنده ای داخلی علاوه بر دو چرخ دنده قطعه ثابتی به شکل ماه نیز در پمپ دنده ای خارجی قرار دارد. اندازه دو چرخ دنده بر خلاف پمپ دنده ای داخلی با هم برابر نیست و هر دو در محور ثابتی دوران می کنند. به چرخ دنده کوچکتر، چرخ دنده داخلی و به چرخ دنده با قطر بزرگتر چرخ دنده خارجی می گویند. زمیناکه سیال از ورودی پمپ وارد می گردد، سیال از طریق دوران چرخ دنده داخلی و مکش وارد پمپ می شوند، در ادامه چرخ دنده خارجی سیال را با فشار بیشتری به سمت خروجی پمپ هدایت کرده و در نهایت سیال با فشار بیشتر از پمپ خارج می گردد. در واقع چرخ دنده داخلی و کوچکتر عملیات مکش سیال و چرخ دنده خارجی و بزرگتر سبب ایجاد فشار بیشتر سیال می گردد.زمانی از پمپ دنده ای داخلی استفاده می گردد که NPSH کم باشد. از مهمترین کاربردهای این پمپ بر حسب عملکرد پمپ دنده ای داخلی می توان به انتقال پاستا، روغن کاری موتور، انتقال سیال با فشار بالا و … استفاده کرد.

عملکرد پمپ دنده ای داخلی

نحوه عملکرد پمپ دنده ای اسکرو یا پیچی

در پمپ دنده ای اسکرو، پیچی یا ژیراتور نیز دو چرخ دنده وجود دارد که اندازه یکی بزرگتر از دیگری است و به آن چرخ دنده خارجی می گویند. تعداد دنده های چرخ دنده خارجی همواره یک دندانه از چرخ دنده داخلی بیشتر است. تفاوت تعداد چرخ دنده ها سبب می گردد تا چرخ دنده داخلی حول محور چرخ دنده خارجی دوران داشته باشد. تفاوت در تعداد دندانه ها سبب می گردد تا در نیم دور چرخش فاصله دو چرخ دنده در یک طرف افزایش یافته و در طرف دیگر این فاصله کاهش یابد، در نیم دور بعدی عکس این فرایند رخ خواهد داد. فاصله میان چرخ دنده ها سبب ایجاد فضای خالی و مکش سیال می شود. تعداد دور چرخ دنده داخلی به دلیل کوچکتر بودن آن بیشتر است . دورهای بیشتر چرخ دنده داخلی سبب می گردد تا سیال به سمت خروجی پمپ هدایت گردد. کاربرد پمپ دنده ای اسکرو با توجه به عملکرد پمپ دنده ای جهت انتقال روغن های سبک، خوراکی و هیدرولیکی استفاده می شود.

چگونه طول عمر پمپ دنده ای را بالا ببریم

عملکرد پمپ دنده ای و استفاده از وجود چرخ دنده ها جهت انتقال سیال سبب می گردد تا این تجهیز نیز مانند هر قطعه دیگری دچار خرابی و نقصان گردد و لازم است تا برای افزایش طول عمر پمپ دنده ای به تعمیر و نگهداری این پمپ توجه شود. یکی از روش های تعمیر و نگهداری پمپ دنده ای جهت افزایش طول عمر آن، تدوین برنامه منظم جهت بررسی و ارزیابی است، لازم است تا در این دوره ها تمامی اطلاعات مربوط به عملکرد پمپ ثبت گردد تا در صورت لزوم بتوان از داده های ثبت شده استفاده کرده و احتمال و علت خرابی در پمپ را تشخیص داد.
یاتاقان های پمپ را می توان مهمترین جز در تعمیر و نگهداری پمپ در نظر گرفت. فاصله میان چرخ دنده ها و محفظه نیز می بایست مورد بررسی قرار گیرد تا پمپ گریپاژ نکند. لازم است تا این اندازه بین 0.005 تا 0.007 باشد. خوردگی محفظه و چرخ دنده ها به دلیل اصطکاک و برخورد با سیالات مختلف از دیگر مواردی است که می بایست مورد توجه تکنسین ها قرار گیرد. ساده ترین راه برای اندازه گیری این فاصله، عبور یک ورقه کاغذ از فاصله میان چرخ دنده و محفظه است. به دلیل وجود چرخ دنده ها در انواع پمپ های دنده ای، این پمپ ها بدون وجود سیال نمی بایست فعال باشند. استفاده از کلید سیال بهترین راهکار برای غلبه بر این مشکل است. کلید سیال در ورودی پمپ نصب می گردد و در صورت عدم عبور سیال به محفظه، به طور خودکار پمپ را قطع می کند. درستی عملکرد پمپ دنده ای تا اندازه زیادی به این کلید بستگی دارد.

بالا ببردن طول عمر پمپ دنده
متقاضیان خرید انواع پمپ هیدرولیک از جمله پمپ دنده ای می توانند با تامین کنندگان مطرح و با سابقه ای در این زمینه تماس حاصل فرمایند و پمپ مورد نظر خود متناسب با نیازهایشان را خریداری نمایند. هیدرولیک نادری یکی از تامین کنندگان و تعمیر کنندگان انواع محصولات هیدرولیکی و پنوماتیکی است که به فروش انواع این محصولات با برندهایی متفاوت و باکیفیت می پردازد. هیدرولیک نادری با سابقه ای 30 ساله نیاز صنعتگران در زمینه محصولات هیدرولیکی و پنوماتیکی را پوشش می دهد.

 

یکی از بهترین شرکت ها به منظور خرید شیلنگ هیدرولیک شرکت هیدرولیک نادری است. این شرکت با سابقه ای طولانی و درخشان 30 ساله در حوزه محصولات هیدرولیک شامل: هیدروموتور و پمپ هیدرولیک و پنوماتیکی، از بهترین تامین کنندگان این محصولات به شمار می رود. متقاضیان خرید انواع محصولات هیدرولیکی از جمله شیلنگ هیدرولیک می توانند به راحتی محصول مورد نیاز خود را سفارش داده و در کوتاهترین زمان ممکن و با مناسب ترین قیمت، این محصولات را خریداری نمایند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهار × سه =